STM’den Portekiz’e Tarihî Gemi İhracatında Önemli Adım: İkinci Lojistik Destek Gemisi de Kızağa Alındı

Türkiye’nin denizlerdeki millî mühendislik gücü STM, Portekiz Deniz Kuvvetleri için inşa ettiği Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi Projesi’nde önemli bir aşamayı daha geride bıraktı. Proje kapsamında, ikinci gemi N.R.P. FERNANDO PESSOA’nın (A5212) blok kızağa koyma töreni İstanbul’da ADA Tersanesi’nde gerçekleştirildi. Türkiye’nin bir Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi ülkeye ilk askerî gemi ihracatı olma özelliğini taşıyan projede, iki geminin inşası eş zamanlı olarak yürütülüyor.

Türk savunma sanayiinin denizcilik alanındaki öncü şirketi STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., uluslararası askerî denizcilik projelerinde yeni bir kilometre taşını daha ekledi. Portekiz Deniz Kuvvetleri’nin açtığı Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi ihalesini dünyanın önde gelen askerî denizcilik firmalarını geride bırakarak kazanan STM, 17 Aralık 2024 tarihinde Lizbon’da imzaladığı sözleşmeyle bu tarihî ihracata imza atmıştı. Sözleşmenin ardından tasarım faaliyetleri tamamlanan projede, ilk gemi N.R.P. LUÍS DE CAMÕES’in inşa süreci Kasım 2025’te sac kesim töreniyle başlamış, blok kızağa koyma töreni ise Ocak 2026’da yapılmıştı. İkinci geminin sac kesimi 18 Haziran 2026’da gerçekleştirilirken, N.R.P. FERNANDO PESSOA’nın blok kızağa koyma töreni 20 Ekim 2026 tarihinde düzenlendi.

Törene, Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, Donanma Komutanı Oramiral Kadir Yıldız, Portekiz ve Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlıklarından temsilciler, STM ve ADA Tersanesi yöneticileri ile proje ekipleri katıldı.

İki Gemi Eş Zamanlı İnşa Ediliyor

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, törende yaptığı konuşmada, Portekiz Deniz Kuvvetleri için yürütülen projenin planlanan takvim doğrultusunda ilerlediğini vurguladı. Güleryüz, “Türkiye’nin lider deniz mühendisliği şirketi olarak, 11 farklı tersanede yürüttüğümüz 44 deniz platformu projesinden edindiğimiz tecrübeyi dost ve müttefik ülkelere aktarmaya devam ediyoruz. Türkiye’nin bir AB ve NATO üyesi ülkeye ilk askerî gemi ihracatı olan Portekiz projemizde bugün önemli bir eşiği daha geride bırakıyoruz. İlk geminin blok inşa ve donatım faaliyetleri devam ederken, ikinci geminin de bloklarını kızağa alarak her iki geminin inşasını eş zamanlı olarak aynı tersanede sürdürüyoruz. Gemilerimizi 2027 yılında denize indirecek ve 2028 yılı içinde de Portekiz Deniz Kuvvetleri’ne teslim edeceğiz. Türk mühendisliğinin birikimini ve savunma sanayiimizin gücünü dost ve müttefik ülkelerin denizlerine taşımaktan, ülkemizin askerî gemi ihracatındaki başarılarına yeni bir halka eklemekten büyük gurur duyuyoruz.” dedi.

Bu Gemi Bir Kuvvet Çarpanı Görevi Üstlenecek

Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, törende yaptığı konuşmada, inşa edilen geminin Portekiz Deniz Kuvvetlerinin operasyonel kabiliyetlerine önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Oramiral de Sousa, “Bu gemi, insani yardım ve afet müdahalesinden güç projeksiyonuna ve muharebe harekâtlarına kadar geniş bir görev yelpazesinde ihtiyaç duyulan lojistik desteği sağlayarak Portekiz Deniz Kuvvetlerinin operasyonel esnekliğini önemli ölçüde artıracaktır. Bir lojistik destek gemisinden çok daha fazlası olacak bu gemi, gerçek anlamda bir kuvvet çarpanı görevi üstlenecektir. Hizmete girmesiyle birlikte NATO’nun deniz harekâtlarına sunduğumuz desteği güçlendirecek, müttefiklerimizle birlikte çalışabilirliğimizi geliştirecek ve Avrupa-Atlantik bölgesinin kolektif savunmasına katkımızı pekiştirecektir. Bu proje, iki NATO müttefiki olan Türkiye ve Portekiz arasındaki güçlü ilişkilerin, karşılıklı güvenin, bilgi paylaşımının ve stratejik iş birliğinin somut bir göstergesidir. Ortak hedefler doğrultusunda birlikte çalışma kabiliyetimizi ortaya koyan bu önemli projenin hayata geçirilmesindeki katkılarından dolayı Türk makamlarına, Türk Deniz Kuvvetlerine, STM’ye ve emeği geçen tüm çalışanlara Portekiz Deniz Kuvvetleri adına teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Portekiz’in Denizcilik Mirası Gemilerin İsimlerinde Yaşayacak

Proje kapsamında inşa edilen gemilere, Portekiz’in köklü edebiyat ve denizcilik mirasını yansıtan isimler veriliyor. İlk gemi, Portekiz’in millî şairi Luís de Camões’in adını taşırken, daha önce Kral Dom Dinis’in adının verilmesi planlanan ikinci geminin ismi, Portekiz Deniz Kuvvetlerinin kararıyla N.R.P. FERNANDO PESSOA olarak değiştirildi. Portekiz’in 20. yüzyıldaki en önemli şairlerinden Fernando Pessoa, eserlerinde ülkesinin denizcilik tarihine ve kültürel mirasına önemli bir yer ayırıyor.

Çok Yönlü Görev Fonksiyonu ve Teknik Özellikler

Gemiler, STM ana yükleniciliğinde İstanbul’da, ADA Tersanesi’nde inşa ediliyor. Türkiye’nin askeri deniz sistemleri mühendisliğinde geldiği seviyeyi gösterme açısından önemli bir proje olarak kabul edilen Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemileri, modüler bir tasarım içeriyor. Gemiler, lojistik destek sağlama, denizde akaryakıt ve kargo transferi yapmasının yanı sıra, zırhlı araç taşıma kapasitesi ile müşterek güç aktarımı ve amfibi harekât maksatlı da görev alabilecek. Gemiler 20 adede kadar hafif zırhlı taktik araç taşıyabilecek. Gemiler, modüler, özgün ve çok yönlü tasarımları sayesinde, kriz zamanlarında; insani yardım, arama kurtarma, tıbbi destek gibi görevleri de yerine getirecek. Entegre muhabere sistemi ile donatılmış bu gemiler komuta ve kontrol kabiliyetleri ile de öne çıkacak.

137 metre uzunluğa, 11000 ton deplasmana, 18+ knot azami sürate sahip olacak gemiler, 30 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek. Toplamda 100 görev personeline ilave olarak 100 hariçten kişi barındırma kapasitesine sahip gemilerde, 20 adede kadar hafif zırhlı taktik araç taşınabilecek. Ağırlıklı olarak hava savunma harbi olmak üzere, tüm temel harp nevilerine yönelik sensör ve silah sistemlerini bünyesinde barındıracak. Gemiler, yakın hava savunma sistemleri, 12.7 mm uzaktan komutalı silah sistemleri ve chaff /dekoy sistemleri ile donatılacak, çok sayıda ileri sensör ve sistemleri bünyesinde barındıracak. Gemilerde ayrıca Helikopter ve İnsansız Hava Araçları (İHA) için platform ve İHA’lar için hangar da olacak.