F-35 ve CAATSA’da Kritik Viraj: Trump’tan Ankara’da “Yeşil Işık” Sinyali

NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara’da gerçekleşen tarihi zirvede, Türkiye-ABD savunma ilişkilerinin geleceğine dair önemli mesajlar verildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın ikili görüşmeleri öncesinde yaptıkları açıklamalar, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programı ve CAATSA yaptırımları hususunda yeni bir sayfa açılmasının sinyallerini taşıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, basın mensuplarına yaptığı açıklamalarda, Türkiye’nin F-35 programındaki konumunun yeni olmadığını, ABD ile daha önce bu konuda kapsamlı müzakereler yürütüldüğünü hatırlattı. Özellikle, beş adet uçağın teslimatına dair verilen sözlerin altını çizen Erdoğan, liderler zirvesinden F-35 konusunda olumlu bir kararın çıkacağına inancını dile getirdi ve ABD Başkanı Trump’ın sözüne sadık bir lider olduğunu vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump ise F-35’lerle ilgili sorulara dikkat çekici yanıtlar verdi. Türkiye ile ilişkilerin güçlü seyrine işaret eden Trump, F-35’leri “en üstün uçaklar” olarak nitelendirerek, Türkiye’nin diğer ülkelere kıyasla ABD ile çok daha sadık bir ilişki sürdürdüğünü belirtti. Bu bağlamda, F-35 teslimatının “neden olmasın ki” diyerek kapıyı aralayan Trump, konunun mutlaka değerlendirileceğini ve mevcut planın “şimdiye kadarki en iyi planlardan biri” olduğunu ifade etti.

Trump’ın açıklamaları sadece F-35 ile sınırlı kalmadı. Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarına ilişkin sorulan bir soruya da olumlu bir yaklaşım sergileyen ABD Başkanı, “Türkiye’ye uygulanan ambargoları artık kaldırıyoruz. Dostlarımızın ambargolu olmasını istemiyoruz” sözleriyle önemli bir mesaj verdi. Bu açıklama, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinde uzun süredir devam eden gerilimi azaltma potansiyeli taşıyor.

Bilindiği üzere, Türkiye F-35 programının ana ortaklarından biriydi ve Türk Hava Kuvvetleri için başlangıçta 30 adet F-35A Lightning II savaş uçağı sipariş edilmişti. Bugüne kadar 18-0001’den 18-0005’e kadar kuyruk numaralı beş adet F-35A uçağının üretimi tamamlanmış, hatta ilk F-35 teslimatı Haziran 2018’de gerçekleşmiş ve ilk Türk pilot Ağustos 2018’de bu uçakla uçuş yapmıştı. Ancak Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesi üzerine 2019 yılında ABD, Türkiye’yi programdan çıkarmış ve bu beş uçak yaklaşık sekiz yıldır ABD topraklarında depoda bekletilmekteydi.

Görüşmede ele alınan bir diğer kritik konu ise Türkiye’nin Milli Muharip Uçak KAAN projesi için motor tedariki oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha önce Trump ile bu konuyu görüştüklerini anımsatarak, liderler zirvesinde bu konuda yeni ve olumlu bir gelişme beklediğini dile getirdi. ABD Başkanı Trump da Amerikan menşeli savaş uçaklarının motor temini ve bakım-idame süreçlerinin ABD’nin sorumluluğunda olduğunu teyit ederek, “Eğer Amerika’dan uçak satın alıyorsanız, bunların bakımı da yapılıyorsa ve bu uçakları Amerika’dan aldıysanız bakımını da yapmak bizim sorumluluğumuz” ifadeleriyle Türkiye’ye güvence verdi.

Ankara’daki bu zirve, Türkiye-ABD savunma ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir. Trump’ın F-35’ler ve CAATSA yaptırımları konusundaki ılımlı tutumu, iki müttefik arasındaki stratejik ortaklığın yeniden güçlenmesi adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.